Home » Alıntı

Nefs Nedir, Nefs Çeşitleri (nefis)

Submitted by on 15 Eylül 2007 – 02:058 Comments

“İnsan dünyayı yense, kendini yenmedikçe, hepsi boÅŸmuÅŸ.”

Tasavvuf ehli Kur'ânı Kerîm'in kılavuzluğunda nefsi, 7 mertebe
(basamak) olarak tespit etmiÅŸlerdir.

1) Emmâre nefs,
2) Levvâme nefs,
3) Mülhime Nefs,
4) Mûtmainne Nefs,
5) Râzıyye Nefs,
6) Merdiyye Nefs ve
7) Kâmile Nefs.

Her benlik; kendi gözlemini çok tarafsız bir şekilde ve sükûnetle yapabilmesi için, nefs mertebelerini ve nefsin sıfatlarını dikkatle ve düşüne düşüne okumalıdır. Acaba hangi sıfatların sahibiyiz ve kaçıncı basamakta bulunmaktayız? Yapılan doğru bir gözlem neticesinde
nefsin sahip olduğu sıfatlar; en alt ile bir üst sırada bulunanı olduğu gibi, iki-üç sıraya kadar da yayılanı olabilmektedir. En alt sırada bulunanlar, hiç vakit kaybetmeden Yüce Yaratıcı'sına sığınmalı ve tövbe etmelidir. Nefs sıfatları birkaç basamağa yayılmış olan benlikler, daha da yücelebileceklerinin işaretini almış olurlar. Hemen alt basamaktaki nefs sıfatına cihat açmalı, onunla savaşa girmelidir. Nefsin Terbiyesi son bölümümüzde detayları ile açıklanmıştır. Üst basamaklarda bulunan cennet ehli kullara ne mutlu. Onlar, bu Dünyada iken mutluluğa ve kurtuluşa kavuşmuşlardır.

Cenâbı Allah'a hamd ve şükürler olsun, bizleri de iman ve
hidayet nimetlerinden yoksun bırakmasın!

1) EMMÂRE NEFS

12/53: …Nefs kötülüğü ÅŸiddetle emreder…

47/12: …Kâfir olanlar; zevk edip eÄŸlenmeye bakarlar, hayvanların yediÄŸi gibi yer içerler. Onların varacakları yer ateÅŸtir.

Emmâre Nefs, kötülük emreden nefs demektir. Nefsin en aÅŸağıda ki mertebesidir. O insan bedeninin istek ve arzularına dönük, zevk ve ÅŸehveti tanrı edinen kötü bir yaÅŸam tarzını seçmiÅŸtir. İnsanların büyük bir bölümü bu haldedir. Yusûf 12/103: ” Sen (Hz. Muhammed) ne kadar ÅŸiddetle arzulasan da, yine insanların çoÄŸu iman edici deÄŸillerdir. “ Dış görünümü olarak insandır, ancak yaÅŸadığı hayat itibariyle hayvanlar gibidir, hatta ondan da aÅŸağı ve daha vahÅŸidir.

Emmâre Nefs'in sıfatları; şirk, zulüm, küfür, yalancılık, şehetperestlik,
nefs arzusunu tanrı edinme, alaycılık, kibir, cimrilik, kıskançlık, ihanet, öfke v.s.dir. Bu özelliklerin bir kaçı veya birine dahi sahip olan bir kimse, Emmâre Nefs sahibidir. Åžirk ehlinin, zalimlerin, kâfirlerin, iki yüzlülerin, bozguncuların, günahkârların diÄŸer bir deyiÅŸle Firavûn ve ÅŸeytanın nefsidir. Bunların imanları hiç yoktur, bilgisizlik içinde yüzerler, kötülüğe ve fenalığa koÅŸar, ancak hayırlara ve hakikate de karşı çıkarlar. Egoizmlerinin gereÄŸi benlik duygusu nefslerine hakimdir. Evrenin mülk ve saltanatı sanki onlarınmış gibi, en çok kullandığı kelime ben sözcüğü olmaktadır. ÖrneÄŸin; ben gittim, ben yaptım, ben şöyleyim gibi. İslâm bilginleri, Peygamber Efendimizin hiç sevmediÄŸi kelimenin de ” Ben ” olduÄŸunda birleÅŸmiÅŸlerdir.
Emmâre Nefs sahipleri; birazcık nimet için hırs ve öfkelerini yenemediklerinden, birbirlerini parçalayabilirler ve katledebilirler. Şeytan, kendilerinin dostu olmuş, nefislerinde istediği gibi cirit oynamış, şüphe ve kuruntu ile onları azgınlaştırmıştır. Hırsızlık, iftira, yalancılık, içki, kumar, zina, cinsi sapıklık ve dedikoduyu adet haline getirmişlerdir. İmanları olmadığından zerre kadar da Allah'tan korkmazlar. Dünyanın geçici nimetlerini ve nefs arzularını tanrılaştırmışlardır.

Nefs Nedir, Nefs Çeşitleri (nefis) | myzest.comEmmâre Nefs'ten kurtulmak mümkün müdür?
Nefsin en büyük özelliği seyyal ve değişken oluşudur. Bilgisizlik, nefsin kötü sıfatları ve şeytanın kuruntularından dolayı kötülüğe de, içindeki ilâhî unsur olan ruh ve melekî kuvvetler nedeniyle iyiliğe de kayabilir. Eğer o nefsin işlediği büyük günahlar neticesi paslanan kalbi, Cenâbı Allah tarafından mühürlenmemiş ise, kendisinde ümit ışığı var demektir. Genellikle Emmare Nefs sahiplerine tövbe etmek nasip olmaz. Ancak çok seyrek olsa da samimiyet ve ciddiyetle işlediği kötülüklere pişmanlık duyar ve tövbe ederek Yüce Yaratıcı'sına sığınırsa, şefaat ve affa erişebilir. Çünkü Zümer 39/59 da şöyle buyrulmuştur:
” … Allah'ın rahmetinden ümit kesmeyin! Muhakkak ki
Allah bütün günahları bağışlar. “

2) LEVVÂME NEFS

75/2: Kendini sürekli kınayan (ayıplayan) nefse yemin
ederim ki!

Levvâme Nefs; kendini kınayan, ayıplayan nefs demektir. Gaflet uykusundan uyanarak gerçekleri fark eden, işlediği günahlardan dolayı pişmanlık duyan ve tövbe etmeye başlayan nefsin durumudur. Emmâre Nefs'teki sıfatlar, Levvâme Nefs'te de mevcuttur, ancak bu
halin farkındadır. Bazen ruh ve melekî kuvvetleri hissederek Yüce Yaratıcı'sına sığınıp ibadet eder ve böylece doğru yola girer, bazen de Emmâre Nefs'in etkisin de kalarak isyan eder, günah işler. Sonunda da pişmanlık duyarak tövbe eder. Peygamber Efendimizin:
” Hemen o anda tövbe eden, hiç günah iÅŸlememiÅŸ gibidir. “ sözünün
sırrına vakıftırlar.

İslâm bilginlerince; Levvâme Nefs sahibi olanlar, Emmâre Nefs'deki insanların yaklaşık yarısı kadardır. İlimleri azdır yani Kur'ân ayetlerinin derinliğine inememişler, ancak yüzeysel bilgiye
sahip olmuşlardır. Şeytan; kuruntusuna devam etmekte, fakat tam olarak hakimiyet kuramamaktadır. Levvâme Nefs sahipleri, geçici Dünya nimetlerini ön planda tutan bir yaşam tarzı sürdürmeye devam ederler. Yalancılık, şehvetperestlik, alaycılık, kibir, cimrilik, kıskançlık, ihanet, öfke gibi kötü sıfatlardan kurtulma olmamıştır. Bunlar kendi nefisleri için ibadet yaparlar. İbadetleri; cennetteki huri kızları gılman (delikanlı) ları da içeren zevk ve sefa dolu yaşam çekiciliği ile cehennem korkularından kaynaklanır. Oysa ibadet; insanlara hayat
gibi türlü nimetler veren, kendisini halife tayin eden, güzelliÄŸin ve iyiliÄŸin kaynağı Yüce Yaratıcı'ya O'nun sevgisi ve hoÅŸnutluÄŸu için yapıldığının sırrına eriÅŸememiÅŸlerdir. Ölümsüz Åžair Yûnus Emre'nin dediÄŸi gibi: ” Cennet cennet dedikleri, bir ev ile huri, isteyene vergil anı, bana Seni gerek Seni.”

Levvâme Nefs'in sıfatlarından kurtulmanın yolu, nefs mücadelesi ve arınmasıdır. Bu da önce Cenâbı Hakk'a sığınıp tövbe etmek suretiyle başlar, emir ve yasaklara uymakla devam eder.

3) MÜLHİME NEFS

91/7-10: Nefsi ve insanı düzgün bir biçimde şekillendirdi.
Sonra ona kötülük ve takvayı İLHAM etti. Benliğini temizleyip
arındıran gerçekten kurtulmuştur. Onu kirletip örtense kayba
uğramıştır.

Mülhime Nefs, ilham alan nefs demektir. İlham ise Allah tarafından kalbe gelen mana, sezgi, doÄŸuÅŸ demektir. Tasavvuf ehline göre Mülhime Nefs'in sıfatları; ilim, doÄŸruluk, tevazu, gayret, cömertlik, sabır ve şükür'dür. Bu sıfatları her kim toplamış ise, mülhime nefs basamağına yükselen benlik,ihsan ve yardım almaya hak kazanarak ilham almaya baÅŸlar. Bakara 2/216: ” … Allah bilir siz bilmezsiniz… ” ayetinin de belirttiÄŸi gibi neyin kötü, neyin de iyi yani takva olduÄŸunu, Cenâbı Hakk kullarına ilham ile hissettirmektedir.
Yüce Yaratıcı, nefsin iyiliğe yönelmesinden sonra ilhamı da melekleri
vasıtasıyla yapmaktadır. Fussilet 41/30-31:

” Muhakkak ki (Rabbimiz Allah'tır) deyip, sonra doÄŸrulukta devam edenler
üzerine melekler sürekli inerek şöyle derler : Korkmayın, üzülmeyin de size vaat olunan
cennete sevinin. Biz sizin hem Dünyada ve hem de ahirette dostlarınızız… “
Böylece kulun, ilham almak suretiyle imanı ve ilmi yavaş yavaş artar ve iyi özellik ve sıfatlarla donanmaya başlar.

İçten alınan bilgi, kulaktan duymaktan daha sıhhatlidir. Peygamber Efendimiz bir hadisinde şöyle buyurmuÅŸtur : ” Fetvacılar sana fetva verselerde, sen bir de kalbine danış. ”
Cenâbı Hakk bu nefse erişenlere ilim ihsan etmiştir. Bu mertebe mü'minlerden alim olanların nefsidir. Mülhime Nefs sahiplerinde ilim ve doğruluk gibi özellikler olmakla beraber; amellerinde ve ibadetlerinde ihlâs yani içten gelen bir sevgi ve bağlılık tam teşekkül etmemiştir. Bu bakımdan bu mertebe; ayakların kaydığı yerdir, geri dönerek Levvâme Nefse de düşebilir. Azab ve kurtuluşun tam sınırında yer almıştır.

Rabbimize hamd olsun. Bizlere imanımızın artmasını nasip
etsin!

4) MUTMAÃŽN NEFS

89/27: Ey emin ve mutmaîn olan nefs!

89/30: Gir Cennetime.

Mutmaînne Nefs; içi rahat, şüpheleri kalmamış, hakikatı anlayarak tatmine ulaÅŸmış nefs demektir. Yüce Yaratıcı'sından aldığı ilhamlar neticesi ilâhî ışıkla aydınlanmış; Emmâre Nefs'in sıfatları olan ÅŸirk, zulüm, küfür, yalancılık, ÅŸehvetperestlik, nefs arzusunu tanrı edinme, alaycılık, kibir, cimrilik, hasedkıskançlık, ihanet, öfke gibi kötü sıfatları tamamiyle terk etmiÅŸ, imanı yücelmiÅŸ ve takva ahlâkı olan ilâhî özelliklere bürünmüştür. Fetih 48/4: ” Allah, imanlarına iman katsınlar diye, mü'minlerin gönüllerine huzur ve mutluluk indirdi. “ Mertebesi yükselerek imanı yücelen kul da, telaÅŸ ve endiÅŸenin yerini huzur ve güven duygusu alır. Rad 13/28: ” Gönüller ancak Allah'ı anmakla huzur bulur. “ Mutmaînne Nefs sahipleri, cennetle ödüllendirilmiÅŸ mutlu kullardır. Hakikate ulaÅŸmış olan bu mertebe de ayaklar kaymaz, ancak daha üst basa

maklara çıkabilir.

Büyük veli merhum ElHac Muzaffer OZAK'ın Zeynel-Ül Kulub adlı risalesinde şöyle diyor: ” Mutmaînne nefse ulaÅŸanlar, artık kendilerinden kurtulmuÅŸ ve cennet ehli olmuÅŸ has kullar arasına girmiÅŸ demektir. Bu sıfat nefsin öyle bir sıfatıdır ki, Allahü Teâlâ'nın lütfu ile kalpleri, ilâhî ışık ile aydınlanır. Allahü Teâlâ'nın sevmediÄŸi bütün sıfatları terkeder ve bu nefsin sahipleri, hamd eden ahlâka bürünürler. Nefsi Mutmaîn, mü'minlerin ilimleri ile iÅŸleyen ve içten gelen imanları ile olgunlaÅŸan, alimlerin nefs mertebeleridir.

İslâm Dünyasına mükemmel bir tefsir kazandıran merhum Elmalı'lı Hamdi YAZIR'ın Mutmaînne Nefs ile ilgili görüşleri de şöyledir: ” Nefsi Mutmaînne, esasen istikrarsız ve muhtaç olan sebepler, müsebbepler silsilesinden geçip bizzat müessir olan Allah'a yükselerek onu tanımak gayesinde karar kılan, vücudunda ve iÅŸlerinde O'ndan baÅŸkasına eÄŸilmeyen ve Allah'a sadece O'nun için ibadet eden nefs demektir. Bunun manası da Nefsi Emmârenin aldatıcı arzularından Nefsi Levvâmenin kınayışlarından, masiva' (Allah'tan gayri) ya esaret baÄŸlarından kurtulup hakiki hürriyeti kazanmak kararıdır.
Mutmainne Nefs'ine eriÅŸenlerin sıfatları nedir? Hangi özellikler bu zatları yüceltmiÅŸtir? Tasavvuf ehlinin kabul ettiÄŸi sıfatlar genellikle ÅŸunlardır: Amel ve ihlâs (amellerde ihlâs üzere bulunma), tevekkül (Allah'ı vekil etme), cömertlik, riyazat (nefsi zora koÅŸma), ibadet, şükür, rıza (razı olma)dır. Ancak Kur'ânı Kerîm; cennete en layık ve Cenâbı Allah'ın en sevgili kulunu, takva sahipleri olarak belirlemiÅŸtir. Âli İmrân 3/133: ” Rabbinizden bir bağışlamaya ve geniÅŸliÄŸi göklerle yer kadar olan cennete doÄŸru yarışır gibi koÅŸuÅŸun. O takva sahipleri için hazırlanmıştır. “ Yine Kur'ânı dinleyelim.
Yunus 10/62-63: ” Biliniz ki, Allah'ın velilerine korku yoktur, onlar üzülmeyecekler de. Onlar iman edipte takvaya ermiÅŸ olanlardır. ”
Şu halde takva özelliklerine, takva sıfatlarına sahip olanlar; nefslerini arındırmış, iyi ahlâk sahibi olmuş ve Cenâbı Hakk'ın da sevgisine erişmişlerdir. Yücelmenin birinci şartı olan iman ve iman da kemale erişmek ancak sevgi ile ve sevgiden de ileri aşkla olmaktadır.
Bakara 2/165: ” İman edenlerin Allah'a sevgileri çok ÅŸiddetlidir. “
Yücelmenin ikinci şartı olan takva için ise Kur'ân, takvanın özellikleri
ile ilgili olarak yaklaşık on temel ibadet emri vermiştir :

Muhsin olma, sabır-tevekkül, ilim, af edici ve af dileyici olma,
ahde vefa, adalet-dürüstlük ile infak, namaz, zekât ve oruç
ibadetlerinde devemlı olmak, bu görevleri içtenlik ve samimiyetle yerine getirmektir. O halde Mutmainne Nefsin sıfatları da anayasamız olan Kur'ânın açıkladığı özelliklerdir. Mutmaînne Nefs sakinleri takva
yaşamı
na geçmiş mutlu benliklerdir.

İşte bu ilâhî sıfatları üzerinde toplayan kutlu ve mutlu zatlar, Mutmaînne Nefs sahibidir ve cennet de onlar için hazırlanmıştır.

Mutmaînne'nin üst kemal mertebeleri olan Râziyye ve Merdiyye'de aynı özelliklere sahip ancak daha derine inmiş ve daha yücelmiş evliyaullah (veliler) olmuş nefslerdir.

Nefs Nedir, Nefs Çeşitleri (nefis)5) RÂZİYYE NEFS

89/28: Dön Rabbine, sen O'ndan… razı olarak

89/30: Gir Cennetime.

Raziyye Nefs; razı olan, memnun olan nefs demektir. Bu yüce makam velilerin mertebesidir. Mutmaînne Nefs de tam bir güven içinde olan kul; kadere ve her türlü oluş sırlarına tam rıza gösterir, herşeyin Allah'tan geldiğinin gerçeği ile felaketleri de mutlulukları da aynı zevk içinde yaşar. Çünkü her oluş; bir gizli sebebin neticesidir, iman etmiş kulun da hayrı ve mutluluğu içindir.

Velilerin mertebelerine yalnız çalışmakla ulaşılamaz. Cenâbı
Allah kulunu isterse bu makama getirir. Åžura 42/13:
” … Allah dilediÄŸini kendine seçer… “ Bu mertebeye ulaÅŸanlar bazı ilâhî yeteneklerle donanır ve keramet sahibi olurlar. Keramet, velilerin ilâhî lütuf ile gösterdiÄŸi büyük hünerdir. Bir kutsal hadiste şöyle buyrulmaktadır: ” Ben kulumu sevdiÄŸim zaman onun duyan kulağı, gören gözü, tutan eli olurum. “

Elmalı'lı Hamdi Yazır ” Allah'tan razı olarak Rabbine dön…”
hitabı ile ilgili ÅŸu açıklamayı getirmiÅŸtir: ” Bir kısım müfessirler, bu
hitabın Nefsi Mutmaînne'ye Dünyada her zaman yöneltilmiş olduğunu kabul etmişlerdir. Bu bize daha isabetli ve daha faydalı görünmektedir. Sıkıntı ve sevinç zamanlarında kaza ve kadere güzelce dayanabilmek ve böylece bu sınav ve eğlence aleminin zorluklarını aşmak Nefsi Emmâre ve Levvâme tabiatına uygun olmadığı gibi Nefsi
Mutmaînne doğasına da kolay gelmez. Bu oluş, Nefsi Mutmaînne'nin
kemal mertebeleri olan Raziyye ve Merziyye'nin özelliklerindendir…

Raziyye nefs'in sıfatları nelerdir? Bu yüce makamda insanî nitelikler yerini ilâhî özelliklere bırakmıştır. Raziyye'nin sıfatları, takva sahibinin özellikleri bahsinde net bir şekilde verilmiştir. Mutmaînne Nefs bölümünde de açıklandığı gibi bu nitelikler; infak, muhsin
olma, ilim, sabır-tevekkül, ahde vefa, adalet-dürüstlük, namaz, zekât
v.s.dir. İşte Kur'ânı Kerîm; bu sıfatlara bürünmüş, takva yaÅŸamında ihlâs ile yücelmiÅŸ benliklere Allah'ın dostu (veli) demektedir. Veliler için Yûnus 10/64 de şöyle buyrulmuÅŸtur: ” Dünya hayatında da ahirette de müjde vardır onlara. Allah'ın kelimeleri deÄŸiÅŸmez. İşte budur o büyük kurtuluÅŸ. “

6) MARZİYYE NEFS

89/28: Dön Rabbine, sen O'ndan O senden razı olarak

89/30: Gir Cennetime.

Marziyye Nefs; razı olan, memnun olan nefs demektir. Rıza mertebesindeki benlik, bütün işlerinde Allah'ın yasalarını içtenlikle ve samimiyetle uygularsa, Cenâbı Allah'ın lütuf ve ihsanı ile Marziyye Makamına yükselir. Kul Yüce Yaratıcı'sından razı olduğu gibi, Cenâbı Allah da kulundan razı olur. Cenâbı Hakk ile kulunun birbirinden memnun olması, o kul için ne büyük bir eriş ve mutluluk kaynağıdır? Kul Allah'ta fani olmuş, irade tekleşmiş, günah-sevap
endişesi kalkmış, ikilik ve farklılık kaybolmuş, Hakk ile kul bütünleşmiştir. Marziyye nefsin velileri; olayları ilâhî ilim ile gören, gizli sebepleri ve ilâhî sırları bilen Yüce Benlik'lerdir.

Marziyye Nefs'in sıfatları nelerdir?
Mutmaînne'nin kemal mertebeleri olan Raziyye ve Marziyye Nefs'lerin özellikleri Kur'ân'ın
açıklamalarına göre Mutmainne'dekinin aynıdır. Ancak Marziyye makamı sahipleri ilim ve kemalde çok daha derine inmiş ve çok daha yücelmiş velilerdir.

Bizim makamımız, bu yüce zatları anlayacak ve anlatacak bir seviyede hiç şüphesiz ki değildir. Ancak Cenâbı Hakk'ın verdiği istidat ve kabiliyet ile muteber kitaplardaki bilgilerle bu gerçekleri içtenlikle yansıtmaya çalışıyoruz.

Rabbim! Kusurlarımdan dolayı af ve maÄŸrifetine sığınırım…

7) KÂMİLE NEFS

Kâmile Nefs; kemale ermiş, kusursuz, tam arınmış nefs demektir. Bu makama Safiyye ve Sâliha Nefs de denir. Kamile Nefs sahipleri, nefsin basamaklarında en üst noktaya oturmuş Büyük Ruh'tur.
Bu mertebe peygamberlerin nefsidir. Kendi varlığı yok olmuş, Cenâbı Hakk ile bütünleşmiştir. Diğer velilerde kısım kısım bulunan özellikleri şahsında birleştirmiştir. Cenâbı Allah tarafından insanlara gönderilen ilâhî bir ışıktır, o her zaman verme ve ihsanda bulunma halindedir.

Cenâbı Hakk'ın ilminden ve kudretinden ihsan etmesi ile gizli sırları öğrenme mutluluÄŸuna eriÅŸen kul, Dünya plânındaki makamların en yücesine yükselmiÅŸtir. Bilinen ve bilinmeyen alemleri ziyaret edebilir. Cisimlerin moleküllere ayrılıp, enerji dalgası haline dönüştürüldükten sonra, istenilen bir yere giderek orada tekrar yoÄŸunlaÅŸması, şüphesiz ki ilâhî ilim için tabii bir neticedir. Zaman ve mekân sorunu olmadığından, zaman ve mekân ötesine ulaÅŸabilir. ” Ben kulumu sevdiÄŸim zaman onun duyan kulağı, görengözü, tutan eli olurum. “ sözünün sırrına ermiÅŸtir.

Kâmile Makamı sahipleri, nefslerinin putunu kırarak, kendi varlık kuÅŸkularını terk etmiÅŸtir. Ölümünden kalkacak olan nefs perdesinin arkasını görmüş ve Cenâbı Allah'ın lütfu neticesi Kendisiyle diyaloÄŸa girmiÅŸ, ” ölmeden evvel ölün “ hadisindeki gerçeÄŸi bu Dünya da iken yaÅŸamıştır.

Büyük veli merhum El-Hac Muzaffer Ozak Risalesinin Kâmile Nefs bölümündeki yazılarının sadeleştirilmişi de şöyledir:
Mardiyye Nefs'i hakkıyla tekmil buyuranlar, Allahü Teâlâ'nın yardımı ile
bu makamın üstünde bulunan Nefsi Safiye'ye eriÅŸirler, Hak ile her zaman görüşürler. Hakk ile söyleÅŸirler, gizli sırları bilirler… Nefsi
Safiyye öyle yüce bir makamdır ki, Hakk Teâlâ'nın meskene ihtiyacı
olmamasına rağmen, Zat'ı ile kulu arasındaki ESRAR MAKAMI
vardır. Bu makamın oluşları ve sıfatları müthiş zevk alınacak bir durum olmakla beraber; ne tarifi, ne özelliklerini söylemek ve ne de
ifade etmek asla mümkün değildir. Tatmayan bilmez, vasıl olan söyleyemez. Zira bu makam KABE-KAVSEYN makamıdır. Bu mertebe, peygamberlerin kutsal nefislerinin makamıdır.

Ya Rabbi! Keremin ve lütfunla bizleri bu makama vasıl eyle…

Alıntı: Nefsin Mertebeleri
Ayrıca Bkz.: Nefis Nedir
Bakmaya Devam: Eksisozluk

zp8497586rq